მან მოხუცი დედა ცარიელ გზაზე მიიყვანა და უთხრა: „გადადი მანქანიდან.“ მაგრამ სულ რამდენიმე დღის შემდეგ თავად ქალიშვილი იდგა ჩემოდნებით ჩაკეტილ კართან…
— დედა, ნივთები ჩაალაგე. გადავწყვიტე, ცოტა დასასვენებლად წაგიყვანო.
მარიამ გაკვირვებით შეხედა ქალიშვილს. ბოლო დროს ანა თითქმის აღარ ელაპარაკებოდა, ამიტომ ეს სიტყვები მოულოდნელად თბილად ჟღერდა.
— მართლა? სად მივდივართ?
— ნახავ.
ერთი საათის შემდეგ უკვე მანქანაში ისხდნენ.
თავიდან ფანჯრის მიღმა ნაცნობი ქუჩები ჩნდებოდა, შემდეგ ქალაქი დასრულდა. ირგვლივ მხოლოდ მინდვრები, იშვიათი ხეები და თითქმის ცარიელი გზა დარჩა.
მარია შეშფოთდა.
— შვილო, აქ მართლა არის რაიმე დასასვენებელი ადგილი?
ანამ საჭეს უფრო ძლიერად მოუჭირა ხელი.
— დედა, გთხოვ, უბრალოდ გაჩუმდი.
რამდენიმე კილომეტრის შემდეგ მან მანქანა მკვეთრად გააჩერა გზის პირას.
— გადადი.
მარიას ეგონა, რომ მოეჩვენა.
— რა?
— გითხარი, გადადი.
— მაგრამ რატომ? სად ვართ?
ანამ ცივად შეხედა.
— ასე ცხოვრება აღარ შემიძლია. სულ ჩემ გარშემო ხარ, სულ რაღაც გჭირდება. დავიღალე.
— ანა… გთხოვ. მაინც სახლში დამაბრუნე.
მაგრამ ქალიშვილს კარი უკვე გახსნილი ჰქონდა.
რამდენიმე წამში მოხუცი ქალი ცარიელ გზაზე მარტო იდგა პატარა ჩანთით ხელში.
— მაპატიე, დედა. ასე უკეთესი იქნება.
მანქანა სწრაფად დაიძრა და მოსახვევში გაუჩინარდა.
მარია კიდევ დიდხანს უყურებდა მის კვალს.
ის ისევ ელოდა, რომ ქალიშვილი გადაიფიქრებდა და დაბრუნდებოდა.
მაგრამ გზა ცარიელი დარჩა.
მაშინ მარიამ ძველი ტელეფონი ამოიღო და იმ ადამიანის ნომერი აკრიფა, ვისთანაც რამდენიმე წელი არ დაერეკა.
— ალო… სერგეი? მე ვარ, დეიდა მარია. დახმარება მჭირდება.
ორმოცი წუთის შემდეგ მის გვერდით ძვირადღირებული მანქანა გაჩერდა.
იქიდან მისი დისშვილი გადმოვიდა.
როდესაც გზის შუაგულში მარტო მდგომი მოხუცი დაინახა, სახე შეეცვალა.
— ვინ დაგტოვა აქ?
მარიამ თვალები დახარა.
— ანამ.
სერგეის არაფერი უთქვამს.
მან მხოლოდ მანქანის კარი გაუღო.
იმ საღამოს მარია პირველად დიდი ხნის შემდეგ იჯდა თბილ სახლში, ჩაის სვამდა და გრძნობდა, რომ არავის უშლიდა ხელს.
მეორე დილით სერგეიმ ადვოკატი მოიყვანა.
მაგიდაზე რამდენიმე დოკუმენტი დადეს.
მრავალი წლის წინ სწორედ მარიამ იყიდა სახლი, რომელშიც ახლა მისი ქალიშვილი ცხოვრობდა. ოფიციალურად უძრავი ქონება კვლავ მარიას ეკუთვნოდა. მას სახლი ანას სახელზე არასოდეს გადაუფორმებია, მიუხედავად იმისა, რომ ანა დიდი ხანია საკუთარ სახლად თვლიდა.
— დარწმუნებული ხართ, რომ ამის გაკეთება გინდათ? — მშვიდად ჰკითხა ადვოკატმა.
მარია დიდხანს უყურებდა საბუთებს.
გაახსენდა, როგორ გაყიდა სამკაულები, რომ ქალიშვილის უნივერსიტეტი გადაეხადა.
როგორ უვლიდა მის შვილებს.
როგორ აძლევდა ბოლო ფულს, როცა ანა განქორწინებას გადიოდა.
და როგორ დატოვა წინა დღეს იმავე ქალიშვილმა დედა მარტო გზაზე.
მარიამ კალამი აიღო.
— ახლა ნამდვილად დარწმუნებული ვარ.
რამდენიმე დღის შემდეგ ანა მოკლე მოგზაურობიდან დაბრუნდა.
ეზოში ჩემოდნით შევიდა და უცნობი მანქანა დაინახა.
მისაღებ ოთახში სერგეი, ადვოკატი და დედამისი ისხდნენ.
— დედა? აქ რა ხდება?
სერგეიმ საბუთები გაუწოდა.
— სახლიდან გადასვლა მოგიწევთ.
ანას გაეცინა.
— ძალიან სასაცილოა. ეს ჩემი სახლია.
— უკვე აღარ არის.
მან საბუთები ხელიდან გამოსტაცა.
რამდენიმე წამი კითხულობდა.
შემდეგ გაფითრდა.
მარიამ სახლი დისშვილს გადასცა იმ პირობით, რომ სიცოცხლის ბოლომდე იქ მშვიდად ცხოვრების უფლება ექნებოდა.
— დედა… ამას ვერ გააკეთებდი.
მარია სავარძლიდან წამოდგა.
— რატომ?
— ახლა მე სად უნდა წავიდე?
სიჩუმე ჩამოვარდა.
მარიამ ქალიშვილს პირდაპირ თვალებში შეხედა და უთხრა:
— გახსოვს ის გზა, სადაც გუშინ დამტოვე?
ანა გაშეშდა.
— ახლა უკვე გესმის, რას გრძნობს ადამიანი, როცა აგრძნობინებენ, რომ აღარავის სჭირდება.
