დედაჩემის 65-ე დაბადების დღეზე პირველად მრავალი თვის შემდეგ დავარწმუნე, რესტორანში წამოსულიყო — მაგრამ უცნობი ქალის ერთმა ფრაზამ მთელი დარბაზი გააჩუმა
დედაჩემს, მართას, ადრე რესტორნებში სიარული ძალიან უყვარდა.
მაგრამ ბოლო თვეებში სახლიდან თითქმის აღარ გადიოდა.
მიზეზი მარტივი იყო: მან საკმაოდ მოიმატა წონაში და რამდენჯერმე სრულიად უცხო ადამიანებმა მისი გარეგნობის შესახებ კომენტარები პირდაპირ მის წინაშე გააკეთეს.
ზოგი ჩურჩულებდა.
ზოგი იცინოდა.
ერთხელ კი კაფეში ქალმა მის თეფშს შეხედა და უთხრა:
— მართლა უნდა ჭამდეთ ამას?
ამის შემდეგ დედამ ყველა მიწვევაზე უარის თქმა დაიწყო.
ამიტომ მის 65-ე დაბადების დღეზე გადავწყვიტე:
— დღეს რესტორანში ვივახშმებთ.
— სახლში ხომ არ შევუკვეთოთ რამე?
— არა. ყველაფერი უკვე დავჯავშნე.
პატარა იტალიური რესტორანი ავარჩიე, რომელიც მას წლების წინ ძალიან უყვარდა.
დედამ ლურჯი ბლუზა, საყვარელი ვერცხლის ყელსაბამი ჩაიცვა და დიდი ხნის შემდეგ პირველად ნამდვილად ბედნიერი ჩანდა.
რესტორანში ყველაფერი შესანიშნავად მიდიოდა.
ვიცინოდით, წარსულს ვიხსენებდით, შემდეგ კი დედამ მოულოდნელად მთავარი კერძის წინ ტირამისუ შეუკვეთა.
— ჯერ დესერტი? — გაკვირვებით ჰკითხა ოფიციანტმა.
— სამოცდახუთი წლის ვარ. დღეს შეიძლება.
პირველი ლუკმა გასინჯა და გაიღიმა.
— იცი… შეიძლება უფრო ხშირად უნდა გამოვიდე სახლიდან.
უკვე პასუხის თქმას ვაპირებდი, როცა გვერდით მაგიდასთან მჯდომმა ქალმა ხმამაღლა თქვა:
— თქვენს ადგილას დესერტს გამოვტოვებდი.
დედა გაშეშდა.
ღიმილი სახიდან გაუქრა.
— სახლში წავიდეთ, — ჩუმად თქვა და ჩანთას ხელი მოკიდა.
უკვე ვაპირებდი უცნობი ქალისთვის პასუხის გაცემას, როცა სამზარეულოდან მოულოდნელად შეფ-მზარეული გამოვიდა.
დედას შეხედა და ადგილზე გაჩერდა.
— მართა?..
დედამ თვალები ასწია.
— ვიქტორ?
აღმოჩნდა, რომ ისინი ერთმანეთს ორმოც წელზე მეტი ხნის განმავლობაში იცნობდნენ.
ოდესღაც ვიქტორი პატარა კაფეში მუშაობდა და შეფ-მზარეულობაზე ოცნებობდა. მისი არავის სჯეროდა.
დედაჩემის გარდა.
ის მის პირველ კერძებს სინჯავდა, პატრონს არწმუნებდა, შანსი მიეცა და გათავისუფლების შემდეგ ახალი სამსახურის პოვნაშიც დაეხმარა.
— შენ პირველი იყავი, ვინც მითხრა, რომ გამომივიდოდა, — თქვა ვიქტორმა.
შემდეგ კედელზე მიუთითა.
იქ ძველი ფოტო ეკიდა.
მის გვერდით ახალგაზრდა მართა იდგა.
ფოტოს ქვემოთ პატარა დაფა იყო:
„მართას — ადამიანს, რომელმაც ჩემში მანამდე დაიჯერა, სანამ მე საკუთარ თავში დავიჯერებდი.“
დედა ფოტოს თვალს ვერ აშორებდა.
ამ დროს ვიქტორი იმ ქალისკენ შეტრიალდა, რომელმაც დედა შეურაცხყო.
— აქედან წასვლა მოგიწევთ.
— რა?
— ჩემს რესტორანში სტუმრებს არ ამცირებენ.
ქალი აღშფოთდა:
— მე უბრალოდ სიმართლე ვუთხარი.
მაშინ დედა მოულოდნელად წამოდგა.
— არა. თქვენ ჩემზე არაფერი იცით.
დარბაზში სიჩუმე ჩამოვარდა.
— თქვენ მხოლოდ ჩემს სხეულს ხედავთ. მაგრამ არ იცით ჩემი ჯანმრთელობა, ჩემი ცხოვრება ან ის, რაც გადავიტანე.
ქალმა მისი შეწყვეტა სცადა.
დედამ განაგრძო:
— ადამიანის ყველას თვალწინ დამცირება გულწრფელობა არ არის. ეს სისასტიკეა.
უცნობი ქალი გაწითლდა და წავიდა.
მხოლოდ მაშინ შევამჩნიე, რომ დედას ხელები უკანკალებდა.
რამდენიმე წუთში ვიქტორმა პასტა მოგვიტანა.
და გვერდით კიდევ ერთი ნაჭერი ტირამისუ დადო.
— დესერტი უკვე ვჭამე, — გაეცინა დედას.
— მაშინ დღეს ორი იქნება.
მან ჩანგალი აიღო.
სახლისკენ მიმავალ გზაზე დედა დიდხანს დუმდა.
შემდეგ თქვა:
— გახსოვს, ვამბობდი, იქნებ სახლიდან უფრო ხშირად უნდა გამოვიდე-მეთქი?
— დიახ.
გაიღიმა.
— ახლა დარწმუნებული ვარ.
და მაშინ მივხვდი: მის დაბადების დღეზე საუკეთესო საჩუქარი რესტორანი არ ყოფილა.
საუკეთესო ის იყო, რომ დედამ საბოლოოდ შეწყვიტა სხვა ადამიანების სიტყვებისთვის უფლების მიცემა, გადაეწყვიტათ, სად შეეძლო მას ბედნიერი ყოფილიყო.
